[Giải đáp] Chứng nhận hợp quy có bắt buộc không?

Trong bối cảnh hoạt động sản xuất – kinh doanh ngày càng chịu sự kiểm soát chặt chẽ về chất lượng, rất nhiều doanh nghiệp đặt ra câu hỏi: Chứng nhận hợp quy có bắt buộc không? Nếu không thực hiện thì có bị xử phạt hay không? Sản phẩm nào cần, sản phẩm nào không? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ bản chất của chứng nhận hợp quy, quy định pháp luật liên quan và danh mục sản phẩm bắt buộc phải thực hiện theo đúng quy chuẩn kỹ thuật hiện hành.

Chứng nhận hợp quy là gì? 

Chứng nhận hợp quy là hoạt động đánh giá và xác nhận sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ, quá trình hoặc môi trường phù hợp với quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN) tương ứng.

Khái niệm này được quy định trong Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật. Theo đó:

  • Tiêu chuẩn (TCVN): Áp dụng tự nguyện

  • Quy chuẩn kỹ thuật (QCVN): Áp dụng bắt buộc

Điều này có nghĩa là: nếu sản phẩm thuộc phạm vi điều chỉnh của một QCVN cụ thể, doanh nghiệp bắt buộc phải thực hiện chứng nhận hợp quy trước khi đưa ra thị trường.

Sau khi được chứng nhận, doanh nghiệp sẽ:

  • Công bố hợp quy

  • Gắn dấu CR lên sản phẩm/hàng hóa

  • Lưu hồ sơ phục vụ kiểm tra, thanh tra

Chứng nhận hợp quy không chỉ là thủ tục hành chính, mà còn là bằng chứng pháp lý chứng minh sản phẩm đáp ứng yêu cầu an toàn, chất lượng theo quy định Nhà nước.

Chứng nhận hợp quy có bắt buộc không?

Chứng nhận hợp quy có bắt buộc không? Câu trả lời là có bắt buộc, nhưng chỉ áp dụng đối với những sản phẩm thuộc phạm vi điều chỉnh của Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN).

Cụ thể, doanh nghiệp bắt buộc phải thực hiện chứng nhận và công bố hợp quy khi:

  • Sản phẩm thuộc danh mục quản lý theo QCVN tương ứng

  • Hàng hóa nằm trong nhóm 2 – nhóm có khả năng gây mất an toàn cho người sử dụng, môi trường hoặc tài sản

Theo quy định tại Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa, hàng hóa nhóm 2 là những sản phẩm bắt buộc phải được kiểm soát chất lượng trước khi đưa ra thị trường.

Một số nhóm điển hình bắt buộc chứng nhận hợp quy gồm:

  • Vật liệu xây dựng (theo QCVN 16:2023/BXD)

  • Thiết bị điện – điện tử

  • Mũ bảo hiểm cho người đi mô tô, xe máy

  • Đồ chơi trẻ em

  • Thép xây dựng

Nếu doanh nghiệp sản xuất hoặc nhập khẩu các sản phẩm này mà không thực hiện chứng nhận hợp quy theo quy định, có thể đối mặt với các chế tài như:

  • Xử phạt vi phạm hành chính

  • Buộc thu hồi sản phẩm đã lưu thông

  • Đình chỉ hoạt động kinh doanh sản phẩm vi phạm

Ngược lại, nếu sản phẩm không thuộc danh mục quản lý bởi QCVN và không nằm trong nhóm hàng hóa bắt buộc, doanh nghiệp không cần thực hiện chứng nhận hợp quy.

Để xem chi tiết sản phẩm của mình có thuộc danh mục chứng nhận hợp quy hay không, quý khách xem chi tiết tại mục 3 bài viết. Hoặc liên hệ HOTLINE: 1800 6464 38 để nhận tư vấn chi tiết.

Danh mục sản phẩm/hàng hóa bắt buộc phải chứng nhận hợp quy

STT Tên danh mục Văn bản
ban hành
Ghi chú
1 Danh mục sản phẩm, hàng hóa có khả năng gây mất an toàn thuộc trách nhiệm quản lý của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Thông tư
14/2018/TT-BNNPTNT
2 Danh mục sản phẩm, hàng hóa phải chứng nhận trước thông quan (đối với nhập khẩu), trước khi đưa ra thị trường (đối với sản xuất, lắp ráp) thuộc trách nhiệm quản lý nhà nước của Bộ Giao thông vận tải Thông tư
41/2018/TT-BGTVT
– Đối với sản phẩm, hàng hóa nhập khẩu phải được chứng nhận phù hợp với tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia tương ứng trước khi thông quan;

– Đối với sản phẩm, hàng hóa sản xuất, lắp ráp trong nước phải được chứng nhận, công bố phù hợp với tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia tương ứng trước khi đưa ra thị trường.

3 Danh mục sản phẩm, hàng hóa phải chứng nhận hoặc công bố hợp chuẩn hợp quy thuộc trách nhiệm quản lý nhà nước của Bộ Giao thông vận tải Thông tư
41/2018/TT-BGTVT
– Đối với sản phẩm, hàng hóa nhập khẩu phải chứng nhận hoặc công bố phù hợp với tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia tương ứng. Thời điểm kiểm tra, chứng nhận được thực hiện sau khi thông quan và trước khi đưa ra thị trường;

– Đối với sản phẩm, hàng hóa sản xuất trong nước phải được chứng nhận hoặc công bố phù hợp với tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia tương ứng trước khi đưa ra thị trường.

4 Danh mục sản phẩm, hàng hóa chuyên ngành công nghệ thông tin và truyền thông bắt buộc phải chứng nhận hợp quy và công bố hợp quy thuộc trách nhiệm quản lý của Bộ Thông tin và Truyền thông Thông tư 01/2021/TT-BTTTT Sản phẩm, hàng hóa thuộc Danh mục này có tích hợp chức năng của sản phẩm, hàng hóa khác thuộc Danh mục sản phẩm, hàng hóa nhóm 2 khác phải thực hiện chứng nhận hợp quy, công bố hợp quy đầy đủ các quy chuẩn kỹ thuật áp dụng cho sản phẩm, hàng hóa được tích hợp.
5 Danh mục sản phẩm, hàng hóa chuyên ngành công nghệ thông tin và truyền thông bắt buộc phải công bố hợp quy thuộc trách nhiệm quản lý của Bộ Thông tin và Truyền thông Thông tư 01/2021/TT-BTTTT
6 Danh mục sản phẩm, hàng hóa có khả năng gây mất an toàn thuộc trách nhiệm quản lý của Bộ Công thương Thông tư 41/2015/TT-BCT

Thông tư 29/2016/TT-BCT

Thông tư 33/2017/TT-BCT

Danh mục này không điều chỉnh đối với các sản phẩm, hàng hóa sau đây:

– Hàng miễn trừ ngoại giao, hàng trong túi lãnh sự, tài sản di chuyển, quà biếu, quà tặng trong các định mức miễn thuế nhập khẩu theo Quyết định 31/2015/QĐ-TTg;

– Sản phẩm, hàng hóa tạm nhập tái xuất, chuyển khẩu, quá cảnh;

– Sản phẩm, hàng hóa chuyên dùng phục vụ quốc phòng, an ninh.

7 Danh mục sản phẩm, hàng hóa có khả năng gây mất an toàn thuộc trách nhiệm quản lý của Bộ Công an Thông tư
08/2019/TT-BCA
8 Danh mục sản phẩm, hàng hóa nhóm 2 thuộc trách nhiệm quản lý của Bộ Khoa học và Công nghệ Thông tư
01/2009/TT-BKHCN
9 Danh mục sản phẩm, hàng hóa nhóm 2 thuộc trách nhiệm quản lý nhà nước của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội Thông tư 01
/2021/TT-BLĐTBXH

Quy trình chứng nhận hợp quy chuẩn 

Tùy theo phương thức đánh giá (phương thức 1, 5, 7…), quy trình có thể khác nhau. Tuy nhiên, về cơ bản gồm các bước:

Bước 1: Xác định quy chuẩn áp dụng

  • Tra cứu QCVN tương ứng

  • Xác định phương thức chứng nhận phù hợp

Bước 2: Đăng ký chứng nhận tại tổ chức được chỉ định

Doanh nghiệp lựa chọn tổ chức chứng nhận được Bộ quản lý chuyên ngành chỉ định.

Bước 3: Thử nghiệm mẫu

  • Lấy mẫu tại nhà máy hoặc ngoài thị trường

  • Thử nghiệm tại phòng thử nghiệm được công nhận

Bước 4: Đánh giá nhà máy (nếu áp dụng)

  • Kiểm tra điều kiện sản xuất

  • Đánh giá hệ thống kiểm soát chất lượng

Bước 5: Cấp giấy chứng nhận

Nếu đạt yêu cầu, tổ chức chứng nhận sẽ cấp giấy chứng nhận hợp quy.

Bước 6: Công bố hợp quy

Doanh nghiệp nộp hồ sơ công bố tại cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền.

Chỉ sau khi hoàn tất bước này, sản phẩm mới được phép lưu thông hợp pháp.

Chứng nhận hợp quy ở đâu uy tín?

Khi đã xác định sản phẩm thuộc diện bắt buộc, câu hỏi tiếp theo doanh nghiệp thường quan tâm là: Chứng nhận hợp quy ở đâu uy tín, đúng quy định và hồ sơ được chấp nhận khi thanh tra, kiểm tra?

Hiện nay, một trong những đơn vị được nhiều doanh nghiệp trong lĩnh vực vật liệu xây dựng, cơ khí, công nghiệp tin tưởng lựa chọn là OPACONTROL.

Vì sao nên lựa chọn OPACONTROL?

1. Được chỉ định thực hiện chứng nhận hợp chuẩn – hợp quy

OPACONTROL hoạt động theo đúng quy định pháp luật, thực hiện đánh giá sự phù hợp dựa trên các Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN) hiện hành. Hồ sơ chứng nhận có giá trị pháp lý rõ ràng, đảm bảo sử dụng được khi làm việc với cơ quan quản lý nhà nước.

2. Kinh nghiệm thực tế trong nhiều lĩnh vực

Đơn vị này đã thực hiện chứng nhận cho nhiều nhóm sản phẩm như:

  • Vật liệu xây dựng theo QCVN 16

  • Thép, cọc thép, sản phẩm cơ khí

  • Thiết bị công nghiệp

  • Các sản phẩm thuộc nhóm hàng hóa quản lý chuyên ngành

Việc am hiểu quy định và quy trình giúp rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ.

3. Quy trình rõ ràng – hỗ trợ từ A đến Z

Từ khâu tư vấn xác định quy chuẩn áp dụng, lựa chọn phương thức chứng nhận, thử nghiệm mẫu đến hoàn thiện hồ sơ công bố hợp quy, OPACONTROL đều có đội ngũ chuyên môn hỗ trợ cụ thể, tránh sai sót không cần thiết.

4. Tối ưu thời gian và chi phí

Doanh nghiệp được tư vấn phương án phù hợp với mô hình sản xuất (phương thức 1, 5, 7…), từ đó tiết kiệm chi phí đánh giá nhưng vẫn đảm bảo đúng quy định pháp luật.

Khi nào nên liên hệ đơn vị chứng nhận?

Doanh nghiệp nên làm việc với tổ chức chứng nhận ngay khi:

  • Chuẩn bị đưa sản phẩm ra thị trường

  • Chuẩn bị nhập khẩu lô hàng

  • Bị cơ quan chức năng yêu cầu bổ sung hồ sơ pháp lý

  • Cần rà soát lại tình trạng hiệu lực giấy chứng nhận

Việc lựa chọn đúng đơn vị uy tín ngay từ đầu sẽ giúp quá trình chứng nhận hợp quy diễn ra nhanh chóng, hạn chế rủi ro và đảm bảo tính pháp lý lâu dài.

Nếu doanh nghiệp đang băn khoăn về thủ tục hoặc chưa rõ sản phẩm của mình có thuộc diện bắt buộc hay không, việc tham khảo ý kiến từ OPACONTROL sẽ giúp có hướng xử lý phù hợp và đúng quy định.

Qua bài viết trên, có thể khẳng định lại một lần nữa: Chứng nhận hợp quy có bắt buộc không? – Câu trả lời là , nếu sản phẩm thuộc danh mục quản lý theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia. Nếu có thắc mắc, quý khách hàng vui lòng liên hệ HOTLINE tư vấn 1800 6464 38.